Matura ma za zadanie sprawdzić nie tylko poziom wiedzy teoretycznej z przedmiotu. Celem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej jest przetestowanie praktycznego wykorzystania jej w praktyce. To nie wszystko, bo w arkuszach maturalnych znajdują się „pułapki”, które sprawdzają poziom podstawowych umiejętności tj. logiczne myślenie, czy czytanie ze zrozumieniem.
Artykuł sponsorowanyNa co uważać w arkuszach maturalnych?
Podstawową i najważniejszą kwestią jest bardzo dokładne czytanie treści zadań. W poleceniach często pojawiają się słowa, które zmieniają sens zadania, np. „podaj liczbę rozwiązań”, „wyznacz najmniejszą wartość” albo „uzasadnij odpowiedź”. Ludzki mózg podpowiada znane schematy i może próbować prowadzić cię na skróty.
Badania Daniela Kahnemana i Shane’a Fredericka nad tzw. heurystykami poznawczymi („Heuristics and Biases”, 2002) pokazują, że w sytuacjach stresowych i pod presją czasu częściej korzystamy z szybkiego, intuicyjnego systemu myślenia, który bywa podatny na błędy. Właśnie dlatego w arkuszach egzaminacyjnych tak łatwo przeoczyć drobny szczegół w poleceniu.
Jeśli w tym roku czeka Cię matura, sprawdź kompletny informator pod linkiem: https://wiecejnizmatura.pl/blog/matura-z-matematyki W zadaniach otwartych liczy się nie tylko wynik, ale również tok rozumowania. Jeśli maturzysta zapisze jedynie końcową odpowiedź lub pominie część obliczeń, egzaminator może nie przyznać wszystkich punktów. Zapisuj cały tok rozumowania – przeniesiesz na arkusz wyczerpującą odpowiedź i zweryfikujesz ewentualne błędy wynikające ze skrótów myślowych.
Znaczenie takiej kontroli własnego myślenia podkreślają również badania nad metapoznaniem, czyli „myśleniem o własnym myśleniu”. Badania prowadzone przez Hannę Brycz, Karola Karasiewicza i Joannę Klimaszewską pokazują, że osoby posiadające większy wgląd w swoje procesy poznawcze lepiej radzą sobie z zadaniami wymagającymi wysiłku umysłowego i popełniają mniej błędów. Wszystko, co należy wiedzieć o maturze z chemii, znajdziesz na stronie: https://wiecejnizmatura.pl/blog/matura-z-chemii Z jednej strony, im więcej zrobisz zadań, tym lepiej. Z drugiej bezrefleksyjne wykonywanie setek zadań może prowadzić do błędów.
Zadania na maturze powtarzają się, ale nie są identyczne. Zawsze wprowadzana jest subtelna zmiana treści lub danych. Inaczej zadane pytanie to również „pułapka” w tak zwanych pewniakach maturalnych. Egzaminatorzy przyznają, że często uczniowie popełniają błędy, wpisując odpowiedź zapamiętaną z poprzedniego arkusza. Często zdarza się to na egzaminach z przedmiotów przyrodniczych. Więcej na temat matury z biologii w 2026 przeczytasz na stronie: https://wiecejnizmatura.pl/blog/matura-z-biologii
Praktyka i otwarta głowa – sposób na dobrze zdaną maturę
Przerabianie arkuszy maturalnych z poprzednich lat to dobry sposób na powtórki. Pamiętaj, by przyswajanie schematów egzaminacyjnych nie sprawiło, że nie zauważysz subtelnych zmian w pozornie prostych pytaniach. Jak to zrobić? Poza arkuszami papierowymi wypróbuj pracę na nich online. Platformy edukacyjne oferują możliwość rozwiązywania zadań z podpowiedziami: najtrudniejsze rozwiążesz krok po kroku i możesz zapoznać się z bazą najczęściej popełnianych błędów. Dzięki temu praca z arkuszem przestanie być prostym treningiem, a stanie się praktyczną szkołą logicznego myślenia. Źródła:
- https://docslib.org/doc/6184305/1-a-model-of-heuristic-judgment1-daniel-kahneman1-and-shane-frederick2-1princeton-university-2massachusetts-institute-of-t
- pfp.ukw.edu.pl/archive/article-full/209/x/