Kwalifikacja wstępna ma na celu regulować dostęp do zawodu kierowcy wykonującego przewóz drogowy rzeczy lub osób. Jej celem jest ujednolicenie poziomu przygotowania zawodowego kierowców oraz dostosowanie ich kompetencji do wymogów bezpieczeństwa i organizacji transportu drogowego. Obowiązek uzyskania kwalifikacji wstępnej dotyczy określonych kategorii kierowców i pozostaje ściśle związany z uzyskaniem wpisu kodu 95 w prawie jazdy.
Artykuł sponsorowanyPodstawa prawna i definicja kwalifikacji zawodowej kierowców
Kwalifikacja wstępna została wprowadzona do polskiego porządku prawnego na podstawie przepisów unijnych regulujących dostęp do zawodu kierowcy. Podstawowym aktem prawa Unii Europejskiej w tym zakresie jest dyrektywa 2003/59/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dotycząca kwalifikacji wstępnej oraz okresowego szkolenia kierowców wykonujących przewóz drogowy.
Na gruncie prawa krajowego regulacje te zostały wdrożone ustawą z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Rozdział 7a wymienionej ustawy określa wymagania stawiane kierowcom wykonującym przewóz drogowy, w tym zasady uzyskiwania kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej oraz szkolenia okresowego.
Kwalifikacja wstępna jest potwierdzeniem, że kierowca dysponuje wiedzą teoretyczną, oraz umiejętnościami praktycznymi niezbędnymi do wykonywania przewozu drogowego w sposób zgodny z przepisami i zasadami bezpieczeństwa. Uzyskanie kwalifikacji jest warunkiem dopuszczenia do wykonywania zawodu kierowcy w transporcie drogowym.
Podmioty objęte obowiązkiem uzyskania kwalifikacji wstępnej
Obowiązek uzyskania kwalifikacji wstępnej dotyczy kierowców zawodowych wykonujących przewóz drogowy rzeczy lub osób, którzy uzyskali odpowiednie prawo jazdy po określonej dacie granicznej wskazanej w przepisach. Kryterium decydującym nie jest sam fakt posiadania prawa jazdy, lecz moment jego uzyskania oraz rodzaj wykonywanego przewozu.
Kwalifikacja wstępna obejmuje w szczególności kierowców posiadających prawo jazdy kategorii C, C+E, D lub D+E, którzy zamierzają wykonywać przewóz drogowy w ramach działalności gospodarczej lub zatrudnienia. Przepisy przewidują wyjątki, jednak mają one charakter szczególny i dotyczą ograniczonego katalogu przypadków, takich jak niektóre przewozy wykonywane na potrzeby własne.
Dla porządku należy wskazać, że kwalifikacja wstępna nie dotyczy kierowców, którzy uzyskali prawo jazdy odpowiedniej kategorii przed datami granicznymi określonymi w ustawie, pod warunkiem spełnienia pozostałych wymogów ustawowych.
Kwalifikacja wstępna pełna a przyspieszona – różnice i limity wiekowe
Przepisy przewidują dwa tryby uzyskania kwalifikacji wstępnej: pełny oraz przyspieszony. Wybór właściwego trybu zależy od rodzaju przewozu oraz wieku kierowcy w chwili przystępowania do szkolenia.
Kwalifikacja wstępna pełna obejmuje większą liczbę godzin szkoleniowych i jest przeznaczona przede wszystkim dla osób młodszych, które dopiero rozpoczynają pracę w zawodzie kierowcy. Kwalifikacja wstępna przyspieszona stanowi wariant skrócony, dostępny dla osób spełniających określone kryteria wiekowe, przy zachowaniu zakresu merytorycznego wynikającego z przepisów. Więcej na ten temat dowiesz się na stronie https://poldek.pl/kursy/przewoz-rzeczy-osob/kwalifikacja-wstepna-przyspieszona/.
Zakres szkolenia w obu trybach wynika bezpośrednio z przepisów i pozostaje jednolity na terenie całego kraju.
Przebieg szkolenia i egzamin państwowy przed komisją
Szkolenie w ramach kwalifikacji wstępnej realizowane jest przez uprawnione ośrodki szkolenia kierowców. Program szkolenia obejmuje zagadnienia z zakresu przepisów ruchu drogowego, czasu pracy kierowców, zasad bezpieczeństwa, obsługi pojazdu oraz odpowiedzialności zawodowej.
Po zakończeniu szkolenia kandydat przystępuje do egzaminu państwowego przed komisją egzaminacyjną. Egzamin ma na celu sprawdzenie, czy kandydat opanował wiedzę i umiejętności wymagane do wykonywania przewozu drogowego w charakterze kierowcy zawodowego.
Przebieg szkolenia:
- zapis na szkolenie w uprawnionym ośrodku,
- realizacja zajęć teoretycznych i praktycznych,
- przystąpienie do egzaminu państwowego,
- uzyskanie świadectwa kwalifikacji zawodowej.
Pozytywny wynik egzaminu stanowi podstawę do dalszych czynności administracyjnych dotyczących wpisu kodu 95.
Uzyskanie wpisu kod 95 i zadania ośrodka szkolenia kierowców Poldek
Wpis kod 95 w prawie jazdy jest formalnym potwierdzeniem uzyskania kwalifikacji zawodowej kierowcy. Sam wpis dokonywany jest przez właściwy organ administracji publicznej na podstawie dokumentów potwierdzających ukończenie szkolenia oraz zdanie egzaminu państwowego.
Ośrodek szkolenia kierowców Poldek prowadzi szkolenia i organizuje zajęcia przygotowujące kandydatów do egzaminu.
W zakres jego działań wchodzą między innymi:
- prowadzenie zajęć zgodnie z obowiązującym programem,
- zapewnienie odpowiednich warunków szkoleniowych,
- współpraca z organami egzaminacyjnymi,
- przekazywanie dokumentacji wymaganej przepisami.
Kwalifikacja wstępna, zarówno w wariancie pełnym, jak i przyspieszonym, pozostaje jednym z podstawowych elementów systemu regulującego dostęp do zawodu kierowcy. Jej uzyskanie warunkuje legalne wykonywanie przewozu drogowego oraz potwierdza przygotowanie zawodowe kierowcy w rozumieniu przepisów krajowych i unijnych.